Çek | Çekin Unsurları | Karşılıksız Çek | Çekin Devri



    karsiliksiz-cek
  • Çekte keşideci, lehtar ve muhatap olmak üzere üç taraf vardır. 
  • Çeki düzenleyen keşidecidir. 
  • Çekin alacaklısı lehtardır. 
  • Çek bedelini ödeyecek olan muhataptır. Çekte muhatap yalnızca bankadır. 
  • Çekte kabul yoktur. 
          • Çekte asıl borçlu yoktur.
        • Çekte vade yoktur.
        • Çekte suret çıkarılmaz fakat nüsha çıkarılabilir. 


Çekte Bulunması Gereken Unsurlar

- “Çek” kelimesi (Zorunlu unsur)
- Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havale (Zorunlu unsur)
- Ödeyecek kişinin, “muhatabın” ticaret unvanı (Zorunlu unsur)
- Düzenlenme tarihi (Zorunlu unsur)
- Ödeme yeri (Alternatifli unsur)
- Düzenleme yeri (Alternatifli unsur)
- Düzenleyenin imzası (Zorunlu unsur)



Çekte İbraz süresi ve Çekten Cayma

Aynı yerde düzenlenip ödenecek çekler keşide tarihinden itibaren 10 gün
Farklı yerde düzenlenip ödenecek çekler keşide tarihinden itibaren 1 ay
Farklı kıtalarda düzenlenip ödenecek çekler keşide tarihinden itibaren 3 ay içinde muhatap bankaya ibraz edilmelidir.
Bir Avrupa ülkesinde düzenlenip de Akdeniz’e sahili bulunan bir ülkede ödenecek olan çekler 1 ay içinde muhataba ibraz edilmelidir.

Çekten cayılmışsa banka ödeme yapamaz. İbraz süreleri içinde çekten cayılamaz, cayılsa bile (ibraz süresi dolana kadar) hüküm ifade etmez. İbraz süresi dolduktan sonra çekten cayma zorunluluğu da yoktur. Eğer ibraz süresi dolmasına rağmen çekten cayılmamışsa muhatap banka ödeme yapıp yapmamakta serbesttir. Cayma kurumu yalnızca çeklerde öngörülmüştür.

Çekin Devri

Çekler nama, emre veya hamiline yazılı olarak düzenlenebilir.
Nama yazılı çekler alacağın temliki ve teslim şeklinde devredilir.
Kambiyo senetlerinden biri olan çekler kanunen emre yazılıdır. Emre yazılı çekler ciro ve teslimle devredilir.
Kambiyo senetleri içerisinde hamiline yazılı olarak düzenlenebilen tek senet çektir. Hamiline yazılı çekler teslimle devredilir. Hamiline yazılı çekler ciroyla da devredilebilir. Hamiline yazılı çekin cirosu “topal ciro” olarak adlandırılır. Topal ciro, teminat işlevini sağlamaktadır


Çekin Ödenmesi

Çek ibraz süresi içinde, muhatap bankaya (çek hesabının olduğu şubeye veya o bankanın başka bir şubesine) ibraz edilmelidir.
İbraz süreleri içerisinde ibraz edilen çekin kısmen karşılığı bulunsa dahi muhatap banka ödeme yapmak zorundadır. Ancak hamil kısmi karşılığı kabul etmek zorunda değildir.
Çekte asıl borçlu yoktur. Müracaat borçluları ise; düzenleyen, cirantalar ve bunlara aval veren kimselerdir.
Müracaat hakkının kullanılabilmesi için, çekin tamamen ya da kısmen karşılıksız çıktığının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu tespit, muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla (Karşılıksız damgası vurulmaktadır.) gerçekleştirilir.
Müracaat hakkı kapsamında;
Çekin ödenmemiş olan bedeli
İbraz gününden itibaren bu tutarın faizi
Protestonun veya buna denk olan belirlemenin ve gönderilen ihbarnamelerin giderleri ile diğer giderleri
Çek bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücreti talep edilir.



Karşılıksız Çek

İbraz süreleri içinde ibraz edilen çekin kısmen ya da tamamen karşılığının bulunmaması durumunda karşılıksız çekin yaptırımları uygulanır. Çek tamamen ya da kısmen karşılıksız çıktığında, ibraz tarihi ve ödememe nedeni çekin üzerine yazılır ve çek üzerine imzası alınarak hamile verilir. Muhatap banka karşılıksız çıkan çekin fotokopisini kendisi alır. Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibraz edilen çek ile ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak 1500 güne kadar adli para cezası hükmolunur. Hükmedilecek adli para cezası çek bedeli ve işleyecek yasal faizden az olamaz. Mahkeme ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmeder.
Adli para cezasının ödenmemesi durumunda, bu ceza doğrudan hapis cezasına çevrilir. Karşılıksız kalan çek bedelinin ve yasal faizin ödenmesi halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak, hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Kişi mahkum olduğu cezanın tamamen infazından itibaren 3 yıl, her halde yasağın konulduğu tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilir.
Çek ile ilgili davalarda genel zamanaşımı süresi 3 yıldır.

Yorum Gönder

0 Yorumlar